‘GAUNA NI CAKACAKA VATA’

E a mai vakatikori me taura na itutu vaka peresitedi ni noda matanitu na Turaga Bale na Tui Cakau ko Ratu Naiqama Lalabalavu, ka me ikavitu ni peresitedi me liutaka na noda vanua e na veisiga ni mataka.

E bolei ira vakalevu na noda Turaga Bale na peresitedi ni noda vanua me ra tucake ka taura na itavi ni vanua e ra kacivi kina.

Veiliutaki 

Oqo na veika e cauraka ni oti na nodra kidavaki koya ko ira na turaga bale e na noda vanua e na itikotiko ni Peresitedi e na siga tusiti ni macawa oqo ka vakabibitaka talega na kena tutaki na noda matanitu kei na veiliutaki vinaka.

Vakabibitaka na peresitedi me ra rokataki ira tikoga ni ra turaga, baleta ni so na turaga bale e na noda vanua e ra sa vodo loto tikoga e na veigauna kece.

“Ni da sa turaga, na veika kecega me liu vei kedatou ia me da rokataka me vaka ni da nanumi ira tiko na noda lewe ni yavusa e da bula vata tiko nikua.”

Kevaka ga sa na vakanadakui na itikotiko mai valelevu kei na nona itavi, e ra sa na qai sota ga kei na ikesu ni lewenivanua na itikotiko vakaturaga.

Tomana ka kaya ni sa dua na gauna balavu na nodra saga tiko mai na veika me mana tiko kina na vosa vakaturaga, ia me ra vakamatanataka ga na nodra itutu vakaturaga ka sa sega ni rawa me ra vodo loto tikoga me vaka ni sa oti na kena gauna.

E kaya ni gauna oqo e dodonu me ra buno na turaga, ka me ra rawata ga vakai ira na kedra kei na medra ka vakakina me ra vuli vinaka talega.

Oqo e i matai ni nona vosa me cauraka e na matadra na veituraga bale, ko ira na marama ka vakakina ki vei ira na ivakalesilesi vakamatanitu.

Tomana ni sa rui ka bibi me ra vakamatanataka na nodra itutu vakaturaga ko ira na turaga bale e na noda veiyasana ka me ra muria na kena kawa e ra muri tiko mai e na veisiga ni mataka.

Veiqaravi 

Kevaka e sega na liga ni veiqaravi, gogo na roka ni veiqaravi ia e sega ni dua na veivakaturagataki e na tau vua, kevaka o turaga e dodonu mo qaqa e na kaukauwa kevaka e liga kaukauwa.

Ko ira na turaga e dodonu me tiko na kena kei na mena me qarava kina na itavi e kacivaki mai e na lotu, vanua ka vakakina e na matanitu ka’ra sa na qai malele na lewenivanua e na nodra soli ka cau mai e na kena vakaturagataki na itikotiko vakaturaga.

E vakaraitaka ni na ‘mana’ e na cakacakataki koya ga ni sa veiwekani vinaka tiko na vanua mai na itikotiko vakaturaga se mai na itikotiko vakaturaga ki na vanua.

Na noda malumalumu e bale sara tikoga vei keda, ia e sa vo ga me da tuvana vakavinaka na veika e da qarava.

Tomana ni gauna ga e ra na sega ni dinataka kina na nodra itavi na turaga, e sa dua na matetaka levu ka na kauta saraga mai na bula dravudravua.

Veitataunaki 

Veitataunaki tiko na peresitedi vei ira na turaga bale e na noda vanua ka vakakina ki vei ira na lewenivanua me da vakadre toka e na vuku ni veisiga ni saubogi me vaka ni da sega ni kila na draki ka vakabibi me tawa tiko na ligamu ka tiko na kemu kei na memu e na vanua e ra sa mai tiko kina.

Vakatataro: salaseini.guniyaga@fijisun.com.fj