Mai na Qito kina Vuli

Dua na cavu i sausau vou sa mai cabeta ko Jekope Maiono ena nona rawata e va na koroi cecere mai ena univesti levu mai Otago, Niusilai.

Cavutu mai Cikobia esa yabaki 45 ko Jekope, ka isevu ni gone itaukei me qasenivuli (lecturer) e na Univesiti mai Otago mai Niusiladi.

E a gole kina Niusiladi e na yabaki 2006 ena vuku ni qito.

Vakaraitaka ni a qito voli tu e na timi ni Rewa, Tailevu Knights ka mani ciqoma e dua na nona konitaraki ni qito me laki qito e Niusiladi.

NONA VULI

E na gauna sa lako tiko kina na qito e sa ma ni nanuma me gole lesu tale kina Univesiti me laki tomana na nona vuli me vaka ni vanua e ra tiko kina e volekata na Univesiti ko Otago.

E taura e 13 na yabaki na nona vuli oqo me rawata kina e vica na koroi lelevu. Oqo e wili kina na; 

• Bachelor of Commerce in Management,
• Master of Sustainable Business,
• Postgraduate Certificate in Health Sciences kei na
• Doctor of Philosophy on ‘Sustainable Land Development in Fiji’.

E vakamacalataka e na yabaki 2020 e a qai vakayacora kina na nona porokaramu ni Phd ka qarava kina e dua na nona vakadidike ka vakatokai tiko me (50 years of Independence Indigenous Perception on Sustainable Land Development in Fiji) se 50 na yabaki ni tu galala kei na kena vakayagataki na noda qele.

Tomana ni nona ulutaga saraga me da raica lesu na 50 na yabaki na noda tu galala se cava na noda rai na itaukei e na kena sa vakayagataki tiko na noda qele kei nai walewale ni kena vakayagataki.

E kaya ni nona rai me da lesu tale ki na koro ka me da vakatarogi ira se cava na nodra rai e na kena vakayagataki tiko na qele ni oti e 50 na yabaki na yabaki ni tu galala.

Na vuna e digitaka kina na prokaramu oqo me vakadidiketaka ni kila ni levu vei keda e da sega tiko ni kila na kena vakayagataki vinaka na qele me vaka ni sega ni matata tiko vei keda na lawa ni kena taukeni kei na vakayagataki na qele.

Ko gona ya e levu vei keda e da dau veibataka ka levu na veicalati vakavanua kei na matanitu ni da sega tiko gona ni kila na yavu dina ni kena vakayagataki.

E vakaraitaka ni rua na usutu levu ni nona vakadidike. E dua e na kena raica lesuvi na “vanua ecology” na kena vakayagataki na qele vakavanua kei na “political ecology”.

E vakamacalataka talega ni ra gole talega ki Cicia me ra laki vakadikeva me vaka ni vakatokai tiko na yanuyanu oqo me “Organic Island”.

Na usutu levu ni nona vakadidike oqo e na vakadikevi na qele ka me maroroi me ra vakayagataka tale ko ira na luveda e ra muri tiko mai.

E gauna oqo e sa cakacaka tiko vaka qasenivuli e na koronivuli ni bisinisi e na Univesiti mai Otago. E na gauna oqo e vakabauta ni sega saraga ni dua vei keda me talanoataka na veika e da sotava tiko na itaukei, ia e na vuku ni vakadidike oqo e sa gusudra kina vei ira na lewenivanua.

IVAKASALA

Veivakasalataki tiko vei ira na lewenivanua se cava sara mada e da vinakata me da raica e na 50 na yabaki mai qo. Na sautu ni vanua kei na tawa ni koro ka vakayagataki na qele e tiko saraga e na qeteqete ni ligada kei ira na veiliutaki e na gauna edaidai.

Vakatataro: salaseini.guniyaga@fijisun.com.fj