Nai Valu Nei Ratu Cakobau
Sa qai lewa o Ratu Seru me buli e dua na yavu mai Cakaulailai qai tara kina e dua na vale me voleka ni katu 10 na kena balavu me nona iloloma vei Tanoa.
Saturday 01 October 2022 | 15:29
Na koro o Lasakau ena gauna e liu. E ciri toka vakayawa na yanuyanu o Viwa. Inset: O Ratu Cakobau, na Tui Viti.
Na nona mai Vakatokayacataki o Ratu Seru me o Ratu Cakobau.
Ni oti oya sa qai soko i Cakaudrove o Ratu Seru me lai tukuna ni sa kama o Bau. Ra mani muri koya tale mai kina na kai Cakaudrove ena 50 na waqa, me dua na magiti baleti Ratu Seru.
Nira sa suka lesu i Cakaudrove, a qai tukutuku i Rewa o Ratu Seru ni sa rawa ni gole mai o Tanoa, ra sa qai kauti koya mai na turaga ni Rewa.
Related stories
Sa qai lewa o Ratu Seru me buli e dua na yavu mai Cakaulailai qai tara kina e dua na vale me voleka ni katu 10 na kena balavu me nona iloloma vei Tanoa.
Nira sa tiko na turaga ni Bau ena veikoro e vanua sa qai talatala tiko yani o Ratu Seru mera moku na turaga era a bukiveretaki Tanoa me nodra isoro vua.
Era sa qai tekivu veiveimoku tiko, so era mokuti ira tale na nodra dui turaga ni mataqali me nodra isoro vei Ratu Seru.
O ira na moku yani oqo era qai kau sara vei Ratu Tanoa i Cakaulailai.
Nira sa soro kece, wili kina o Rokotuibau, ra sa qai suka kece tale mai Bau, ra mai tawana tale nodra dui yavu, ra mai veimaliwai vinaka tale yani me vaka ga e liu.
Sa qai mai tara e dua na vale nei Ratu Tanoa ena yavu e Muaidule me sa mai tiko kina vaka vunivalu.
VAKATOKAYACATAKI O RATU CAKOBAU
Me tekivu mai na gauna oya sa vakatokayacataki vou kina o Ratu Seru me o Ratu Cakobau, vakaibalebale ena nona vakavuai Bau ena ivalu.
Me tekivu e ke au sa na cavuti koya me o Ratu Cakobau.
Nira sa tiko vata tale mai Bau a taura tiko ga o Tanoa na itutu vakavunivalu ia na lewa ni ka kece e tiko vei Ratu Cakobau.
Ra sa suka tale na turaga kei na lewenivanua mera lai qarava na nodra dui itavi makawa ga, ra lai tawana tale ga na nodra dui yavu, ra taukena tale na nodra dui tikini qele.
A sega sara ni bau kovea e dua na nodra iyau o Ratu Cakobau, me vaka ni a vakavuai ira ena ivalu. E lomana mera bula veimaliwai vinaka tale me vaka ga e liu.
E dua nai vakatakarakara ni drua ni Viti. Veitaba: Tepapa NZ
A sega ni lomai Seruidakuwaqa me mate o Ratu Cakobau mani vanataka kina nona dakai ena gauna sara ga se qai votu mai kina na nona waqa, me rawa ni lesu tale i Bau.
Ia e kalougata ni gauna era sa rgoca kina na cabolo ni dakai era sa lesu tale i Bau.
Ni sa lesu yani i lomanikoro o Seruidakuwaqa era sa kila toka mai e so na turaga ni o koya sara ga a lai tukutuku rawa oya vei Ratu Cakobau.
Nira sa tarogi koya a qai sauma mai, “E dina niu sega ni vasu i Bau se meu wekai Ratu Cakobau, au sega ga ni duavata me mai labati vakaloloma tu e ke.”
RATU DOVIVERATA
E dua na taci Ratu Cakobau o Ratu Doviverata, e vasu i Rewa. Na turaga qo a tovolea vakalima me vanai Ratu Cakobau ena nona loma ni vale ia e qai ca tiko ga na nona dakai.
A qai lai tukuna o Ratu Cakobau vei Tanoa na ka e via cakava vua o tacina mani lewa mai o Tanoa me lai mokuti Ratu Doviverata.
Ia ni sa raica mai na kaivalagi dau vakaisulu masi tu ga vakaviti, ilala tale ga nei Ratu Doviverata nona sa mai vesu o nona itau me kau vei Ratu Cakobau, a qai ucuna mai na nona dakaileka me vanai rau na mai veivesu.
Ia e qai kacivaka yani o Ratu Cakobau me dua e mokuta na kaivalagi, mani dro, sega kina ni vana.
Ni sa moku o Ratu Doviverata rau a qai kuna tale e rua na turaga ratou a bukia vata mai na vere.
E levu sara na ivalu nei Ratu Cakobau ena gauna e se bula tiko kina o Tanoa ia au sa sega ni rawa ni talanoataka taucoko ena ivola qo.
Ni sa tubu me qaqa o Ratu Cakobau era sa qai vuvutaki koya e so na turaga e Bau, ra gole tale ina veivanua mera lai vukici ira mera meca tale kei Ratu Cakobau.
Ia e dreve kece ga na nodra i naki. Au vakabauta ni na sega ni kaukaua tale o Bau me vaka na gauna a veiliutaki tiko kina o Ratu Cakobau.
Ena qai tomani tale yani ena macawa ka tu mai.
Na ivurevure ni tukutuku: Tabacakacaka iTaukei
Story by: LUSIANA TUIMAISALA
Feedback: lusiana.tuimaisala@fijisun.com.fj
