O Suva Makawa

O Suva na ucuna ena kedrau tadrua na koro o Suvavou kei na toba o Laucala.

Ena macawa oqo eda na raica tiko kina nai talanoa kei na veika me baleti Suva Makawa. E levu sara vei keda eda sega ni donuya na itu­vaki kei Suva ena gauna oya, ia ena totoka meda na vakamuria mada yani na kena italanoa.

O Suva na ucuna ena kedrau tadrua na koro o Suvavou kei na toba o Laucala. I vanua e veiyalaya­la kei na Waimanu kei na Wailevu e cake. Na Wailevu e yacana dina, ia e sa vakatokai tiko ena gauna oqo me `Rewa River’.

Nida yacova na wai o Tamavua kei na gaunisala makawa i Coloisuva, sa yala ga e kea na domo se lewa nei Tui Suva. Era kainaka nira a cabe­baleta na nodra qase mai na veide­lana e lomai Vitilevu mai Saivou ena toba o Navitilevu. A nodra turaga o Tabanimakoveve, kainaki ni kawa dina nei Degei. Na tinana e nodra marama na veli. A vakataka mai vei ira na lewei Suva ena gau­na oya na qaravi ni nona kalou, na yacana o Naleka. E dau waqawaqa koli yani vei ira era qaravi koya.

Era sa kawaboko makawa na ya­vusa veli, sa vaka mera sa kilai tu ga vakaitukuni. Era a qai lai kune sara tale ena dua na gauna e muri ena ulu ni Wainunu mai Bua. Ena nodra toso tale mai vakayavusa, sa lai vakoro e dua na kena iwase ena tai ni Waimanu kina ceva. Oti era siro sobu tiko ga i baravi, era yaco­vi Tamavua yani, i Rairaiwaqa sara - a qai nodratou itikotiko vakadede na Kacabeti (Cuthbert). Sa qai lai tini na ilakolako oqo ena delana e daku ni valenilialia se bakava e Suva.

Victoria Parade in 1950 with MacDonald's Hotel at Extreme left. The hotel was wrecked by the hurricane which devastated suva in January 1952. Caine's studio are still in business. Veitaba: National Archives

Ena qai tomani yani ena macawa ka tu mai.

Na ivurevure ni tukutuku:

Transactions of the Fijian Society

Feedback: lusiana.tuimaisala@fijisun.com.fj