Siga Rarama: Marau na Yavusa o Bau

E sa tauri tale e dua na titoko vesi, tokari na kena isalusalu boi yawa ka sulumi vata kei na kena itovo kei na ivakarau ni sa mai vakatawani tale na itikotiko vakaturaga ni oti e va na yabaki.

Oqo e dua na matanisiga vou ni veiliutaki ka’ra nanamaki tu mai kina na lewenivanua e na kena sa mai toqai tale e dua na drauniveva vou ni sa mai vakatadraicaketaki tale na bilo ni veiliutaki vakaturaga.

E ra marau na lewe ni yavusa o Bau e na kena sa mai vakatawani tale na idabedabe vakaturaga ka vakagunuvi ko Eferemo Raselala e na ika 22 ni siga ni vula ko Veverueri e na macawa sa oti mai na koro ko Delasui, tikina ko Namalata mai Tailevu.

Oqo na veika e vakaraitaka ko Sitiveni Tabua na nodra matanivanua na Vunivalu na Rokotuibau ko Eferemo Raselala.

E taura taumada tiko mai na itutu oqo na tuakana ko Eferemo Raselala ka sa mai leqa e na yabaki 2020.

E na yavusa ko Bau e lima tiko na kena mataqali e na gauna e liu, ka sa mai kawaboko e dua me vaka ni sa oti na kena kawa. Ia, e na gauna qo e sa va tikoga na mataqali e tiko e nakoro. Na mataqali ko Natukosokoso, Kawairaluve, Vosaravunibau, kei Naicolona.

Na mataqali ko Natukosokoso e nodra mataqali na turaga kei na mataqali o Kawairaluve e nodra mataqali na matanivanua ko Sitiveni Tabua ka’ra solia na nodra masi ni vanua kei na bilo ni veivakagunuvi vua na Vunivalu na Rokotuibau e na macawa rua sa oti.

Na soqo oqo e qaravi kina na veisolisoli vakavanua ka’ra bosera vakamataqali turaga ka qai kau sobu mai kina loma ni yavusa kina matanivanua me na vakasavui na itukutuku ki vei ira na lewenivanua. Mai kea e ra sa qai veiwasewase vakamataqali e na itavi vakavanua me ra dui qarava.

E vakaraitaka e na va na mataqali oqo e sa tiko vata ga kei na itavi e ra dui qarava. Na mataqali ko Vosaravunibau e nodra mataqali na Bati ka vakakina na mataqali ko Naicolona e nodra mataqali na liga ni kakana, e i vakaraitaki ni nodra soqo kece na Yavusa o Bau e ra colata kece na kena vakasaqari na kedra kakana.

E na soqo oqo e a vakayacori kina na veiqaloqalovi vakaturaga, yaqona vakaturaga ka vakakina wase ni yaqona vakaturaga.

VAKASAVUI NA ITUKUTUKU

Vakaraitaka ko Sitiveni ni vakasavui na itukutuku ki vua na turaga na Ratu Waimaro ka’ra vakaitikotiko e Matacaucau, vakauti na itukutuku ki vei iratou na yavusa Kabatia ka ratou tiko mai Sawa me vaka ni ra vuvale vata tiko na Bati e na mataqali ko Vosaravunibau, vakasavui na itukutuku ki na vuvale na Nawaibuta e Navunisole, vakasavui na itukutuku kina Vunivalu Nasautoka kei na Vunivalu Naivunicini ka rau tiko ruarua na yavusa oqo e na koro ko Dakuivuna ka vakakina ki vei ira na veiwekani e ra sema vakadra kina vuvale.

Na soqo bibi oqo e tekivutaki e na lotu me vaka ni ra sa veiqaravi tu mai na Vunivalu na Rokotuibau e na lotu e na loma ni 34 na yabaki sa oti, ni oti oya e sa qai vakayacori vei ira na veiqaraqaravi vakavanua e na kena tautaunaki vei ira na vanua.

Ko ira na leweni mataqali na Vosaravunibau ka’ra yadrava na turaga e na siga oya. Veitaba: Lifi Production

Ni sa gunu oti ko Eferemo Raselala, e sa qai tuberi e dua na kena kamunaga me itatau ka yalayala ni vanua vua na turaga e na nodra sa na colata na nodra vakatulewa na lewenivanua, ka’ra tubera na kamunaga oqo e dua mai vei iratou na Bati e na mataqali o Vosaravunibau.

Vakaraitaka ko Sitiveni ni Yavusa o Bau oqo e tiko mai Bau yanuyanu, tiko talega mai Nayavu, Wainibuka ka vakakina e Delasui ka oqo e dua tikoga na vuvale e ra biuta tu mai na noda qase e na gauna taumada.

Totoka ni da sarava na nodra dei tu na vanua veiwekani oqo kei na nodra itavi kina vanua ka matanataki kina na bula ni solesolevaki kei na itavi ni vakabula vanua kei na nodra vakaitavitaki tiko na itabagone ena itavi bibi qo.

Vakaraitaka ko Sitiveni ni taura e tolu na vula na nodra vakavakarau na lewenivanua, ka oqo e vakaraitaka na nodra yalosavu e na kena vakarautaki na veika me baleti ira na nodra turaga na Vunivalu na Rokotuibau ka sa mai vakatikori rawa e na siga Vakarauwai ni macawa rua sa oti.

Vakatataro: salaseini.guniyaga@fijisun.com.fj