Vakadeitaka o Vosarogo Ni Na Tiko E Na Bose Tarava
Oqo ni oti na nodra vakaraitaka mai na nodra kudru nai taukei ni qele kei ira na dau veitokoni e na kena sa vakadaroi tale vaka tolu na bose bibi oqo ena macawa oqo, ka sega ni dua nai tukutuku matata e vakasavui yani vei ira.
Sunday 28 April 2024 | 13:43
Ko ira na lewe ni mataqali mai Nabukebuke, Namosi kei ira na dau ni veitokoni era osota na valenisoqo ena siga Vukelulu ni macawa oqo ena nodra waraka na Minisita ni Qele ko Filimoni Vosarogo. Ia, e ka ni rarawa ni sega ni dua nai tukutuku matata e gole mai ena vale ni volavola ni yasana o Namosi ni sa vakadaroi na bose oqo.
E sa vakadeitaka na Minisita ni Qele ko Filimoni Vosarogo me na lai tiko ena bose ni taukei ni qele ena mataqali o Nabukebuke mai Namosi ena i ka 8 ni siga ni vula ko Me.
Oqo e dua na bose bibi me ra veitalanoa kina nai taukei ni qele kei na matanitu me baleta tiko ga na kena vakavoutaki na laiseni ni qaqara ka vakatokai tiko na Special Prospecting License (SPL) 1420, ka nona tiko na Namosi Joint Venture (NJV).
Oqo ni oti na nodra vakaraitaka mai na nodra kudru nai taukei ni qele kei ira na dau veitokoni e na kena sa vakadaroi tale vaka tolu na bose bibi oqo ena macawa oqo, ka sega ni dua nai tukutuku matata e vakasavui yani vei ira.
Related stories
E vakaraitaka ko Vosarogo na vuni kena vakadaroi tiko na bose e baleta tikoga na vuku ni nona oso-oso vakacakacaka.
Ia, e kaya ni sa ciqoma na Minisitiri ni Qele na nodra kauwai kei na rarawa nai taukei ni qele ka sa nanamaki tu me na dabe vata kei ira ena i ka 8 ni siga ni vula ko Me.
E vakaraitaka mai na dareketa ni Mineral Resources Department (MRD) ni sa vakau oti nai tukutuku ni vakadarodaro vua na Roko Tui Namosi ena i ka 15 ni
siga vula oqo.
ROKO TUI NAMOSI
E vakaraitaka mai na Roko Tui Namosi ko Paula Delaivuna ni sa vakadaroi na bose baleta ni a gole tu ki valagi ko Vosarogo, ka vinakata talega na Tui Namosi
ko Ratu Suliano Matanitobua me tiko talega ena bose bibi oqo.
A tarogi ko Delaivuna kevaka esa vakau e dua nai tukutuku ni vakadaroi ni bose vei ira nai taukei ni qele, a sauma mai ni sa tukuna lesu vei iratou na Minisitiri ni Qele me ratou vakauta nai tukutuku baleta ga ni ratou vakadaroya tiko na bose.
RARAWA NA ITAUKEI NI QELE
Ena siga Vukelulu era osota na valenisoqo mai na koro ko Namosi na lewe ni mataqali kei ira na dau ni veitokoni mai na tikina ko Wainikoroiluva, Namosi kei
Nawaidina ena yasana o Naitasiri.
Era vakaraitaka mai na nodra rarawa nai taukei ni qele me vaka ni’ra vakadaroya na nodra cakacaka va koro kei na so tale na cakacaka ni vanua, me ra mai tiko ena bose ni itaukei ni qele ena siga Vukelulu, na leqa ni a sega ni qai yaco yani ko Vosarogo.
Vakaraitaka o Farasiko Saunivalu mai na mataqali o Nabukebuke, ni sa daro vakatolu na bose, ka oqo e dua nai vakaraitaki ni itovo lolovira ka veibeci.
“Era loma tarotaro tu na itaukei ni qele baleta ni sega ni dua nai tukutuku matata e lako mai ena vale ni volavola ni yasana o Namosi.”
Kerekere tiko o Farasiko kina matanitu me vakarautaka na kakana ena siga ena kaciva tale kina na bose.
Vakaraitaka talega e dua na lewe ni mataqali ko Sipiriano Nariva na nona rarawa ena veika e vakayacori tiko vei ira.
Ko Sipiriano e liuliu ni komiti ni Lomani Au Maroroi Au (LAMA).
Na LAMA e dua na komiti ka wili tiko kina e vica na mataqali mai na tikina o Wainikoroiluva, Namosi kei Nawaidina.
O ira na mataqali oqo e kovuti ira tiko nai yalayala ni laiseni ni qaqara (SPL0 1420).
Nai naki talega ni LAMA me cakacaka voleka kei na matanitu ena kena rogoci na domodra nai itaukei ni qele.
E kaya ni o ira na lewena tiko na LAMA e tiko vei ira na dodonu me ra tiko talega ena bose bibi oqo.
“Keimami sa kerekere kina matanitu me kua ni dua na cakacaka (mining) e vakayacori ena neimami vanua.”
Vakatataro: salaseini.guniyaga@fijisun.com.fj
