Vakayagataki Gauna, Vakaduri Bisinisi

E sega ni da na vakanamata tikoga kina vuli me kauti keda kina dua na vanua vinaka, e levu tu na sala e da rawa ni rawata kina na bula kei na tiko sautu e na veigauna mai muri.

Oqo na veika e vakaraitaka ko Paula Veiba na turaga ka taukena tiko na Nawerewere Farm ka tiko e Namada mai Ba.

E sa yabaki 29 ko Paula ka cavutu mai Nauciwai, Yale, Kadavu, vakawati ka tolu na luvena.

E tekivu na nona vakayagataka na qele e na rua na yabaki sa oti, ka se qai dua tikoga na yabaki na nona cicivaka tiko mai na bisinisi ni quwawa oqo.

E a vuli voli mai e Xavier College mai na fomu tolu kina fomu ono, ni bera ni dewa yani ki Navesau Adventist High School me la’ki tomana tale kina na nona fomu ono kei na vitu ka dewa sara yani ki na vuli torocake e Laucala me laki cakava kina na nona koroi ni Management ka sega ni vakacava vakavinaka.Ni oti mai oya e sa mai cakacaka sara tu e na call centre e Mind Pearl kei naPack Leader Pacific e na loma ni tolu na yabaki ni bera ni soli vua na qele me vakayagataka me yacova tiko mai qo.

E dau vakauqeti koya tiko na tavalena ka vakaloga ni quwawa tiko e Baulevu me teivaka talega na quwawa me vaka ni sega soti ni levu na cakacaka e qaravi kina me veidutaitaki kei na so tale na itei.

E vakaraitaka ni teivaka e na imatai ni gauna e 500 vakacaca na buke ni uvi qai sega ni bula vinaka kece, mai kea e sa lomana me na vakaqara tale e dua na itei ka rawarawa cake.

E na yabaki sa oti e na vula ko Evereli e sa qai lomana kina me tekivuna na kena teivaki na quwawa e na nodra qele ka raica ni sa marautaka ka sa taleitakasara vakalevu.

E vakaraitaka ni dau volitaki ika, volitaki wainimoli tu ga e na makete Ba, ka ma ni yacova sara na gauna me sa solia kina vua na nona itubutubu na qele me cakacakataka kina na nodratou bula vakaveitamani.

E tomana ni ratou lisitaka tiko e ono na eka na qele mai Namada, Ba, ka dua na eka na vanua e tauyavu tika kina e 200 na nona veiloga quwawa.

E ra teivaka tale tikoga na tavioka, kei na so na kakana draudrau e na nodratou qele lisi oya.

Tomana ni sa toso tiko vakalailai na volivoli me vaka ni $10 dua na kilo ka rawa ni tiko kina e rua se tolu na vua ni quwawa ka’ra sa rawata tiko mai kina e levu sara na veika vinaka.

E vakaraitaka ni gauna oqo e sebera tiko ni dua na nona makete tudei me vaka ni se qai tauyavu ga ka sa na toso tikoga vakamalua e na kena cicivaki na nona bisinisi.

Na veika e vinaka kina na kena teivaki na quwawa baleta ni na taura tikoga e tolu na macawa me matua kina me veidutaitaki kei na vei itei tale e so.

E vakaraitaka ni sega ni dua na vanua e vulica mai kina na kena qaravi na cakacaka oqo, ka’ra dau laki veivakararamataki tikoga yani na Taiwan Technical Mission ka dau qai vakadadamuria tiko na iwalewale ni nodratou cakacaka.

E kaya ni dua na gauna ni volivolitaki e rawa ni rawata tiko e $100 mai na gauna e tekivu kina ka sega ni wili kina na kena volitaki e so tale na ivoli.

Tiko e so na inaki lalai me vaka ni via teivaka tale tikoga na ‘dragon fruit’, ia me na vakayacora mada na bisinisi lailai oqo ka qai toso yani kina dua tale na ivakatagedegede.

Mai na veika lalai e sa rawata mai e vakayagataka saraga kina bula ni nona matavuvale, ka maroroi tale tiko e so e na kena sagai me toso tale na nona veiloga quwawa.

Na dredre ga e sota kaya tiko sa ikoya na kena vakaleqai na wai me vaka ni vanua katakata toka o Ba ka sega soti ni dau tau vakawasoma na uca ka tiko talega e so na veika e gadreva me vukei yani kina mai vei iratou na Tabana ni Teitei.

Sa nona ituvatuva tiko e na lima na yabaki mai oqo me na tovolea me na tosoya tale na nona iteitei ka me yaco me dua na dau teitei rogo e na noda vanua.

Sa veivakasalataki tiko ko Paula vei ira na nona icaba me ra vakayagataka vinaka na qele me vaka ni keda na itaukei e levu sara na noda qele ka sega ni tu vakayagataki ka vakauasivi e na kena vakayagataki vinaka na gauna.

Vakatataro: salaseini.guniyaga@fijisun.com.fj